ASEAN Summit: ଭାରତ ଆସିଆନ୍ ସଦସ୍ୟ ନୁହେଁ...ତଥାପି କାହିଁକି ସମିଟ୍‌ରେ ହୁଏ ସାମିଲ ?

ଦେଶ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୭/୧୧; ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ୩ ଦିନିଆ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି । ଗତକାଲି (ସୋମବାର) ରାଜଧାନୀ ମାନିଲାରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି । ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଫର୍ଡିନାଣ୍ଡ ମାର୍କୋସ ଜୁନିଅରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଆୟୋଜିତ ଆସିଆନ ଗାଲା ଡିନରରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ଅବସରରେ ମୋଦିଙ୍କୁ ଫିଲିପାଇନ୍ସର ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକ ‘ବାରୋଙ୍ଗ ଟ୍ୟାଗଲଗ’ରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ଗାଡିରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଡିନର ସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ଆଜି ଆୟୋଜିତ ହେବାକୁ ଥିବା ୨୩ ତମ ଆସିଆନ-ଭାରତ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଏବଂ ୨୧ ତମ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ ମୋଦି । ଆସିଆନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମ ହେଉଛି ଆସୋସିଏସନ୍ ଅଫ୍ ସାଉଥ୍ ଇଷ୍ଟ ଏସିଆନ୍ ନେସନ୍ସ (ଆସିଆନ୍) । ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ଏକ ସଂଗଠନ । ଏହା ଅଗଷ୍ଟ ୮, ୧୯୬୭ ରେ ବ୍ୟାଙ୍କକରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି ଭାରତ ଆସିଆନର ସଦସ୍ୟ ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ କିପରି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛି ।

ଆସିଆନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ, ସାମାଜିକ ପ୍ରଗତି, ସାଂସ୍କୃତିକ ବିକାଶ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା । ବର୍ତ୍ତମାନ ୧୧ଟି ଦେଶ ଆସିଆନର ଅଂଶ ଅଛନ୍ତି । ଏଥିରେ ବ୍ରୁନେଇ ଦାରୁସଲାମ, କାମ୍ବୋଡିଆ, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ଲାଓସ, ମାଲେସିଆ, ମିଆଁମାର, ଫିଲିପାଇନ୍ସ, ସିଙ୍ଗାପୁର, ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ତିମୋର-ଲେସ୍ତ ଏବଂ ଭିଏତନାମ ସାମିଲ । ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଭାରତ କାହିଁକି ଆସିଆନର ଅଂଶ ନାହିଁ ଏବଂ ଏହାର ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ କାହିଁକି ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛି ?

ଭାରତ କାହିଁକି ଆସିଆନର ସଦସ୍ୟ ନୁହେଁ ? ଆସିଆନ ସଦସ୍ୟତା ପାଇଁ ନିୟମ ବହୁତ ସରଳ । ସଂଗଠନ ଚାର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ସଦସ୍ୟ କେବଳ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟମାନ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଏକ ଦେଶ ହୋଇପାରିବେ । ଭାରତ ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼େ,ତେଣୁ ଏହା ଏହି ବର୍ଗରେ ଆସେ ନାହିଁ । ଆସିଆନ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ମାଲେସିଆ, ଫିଲିପାଇନ୍ସ, ସିଙ୍ଗାପୁର ଏବଂ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ଭାରତ ଏକ ଅଣ-ଗୋଷ୍ଠୀ ନୀତି ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲା, ଏହାର ଅର୍ଥନୀତି ଦୁର୍ବଳ ଥିଲା । ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗ ସୀମିତ ଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସଂଗଠନରେ ୧୧ ଟି ଦେଶ ଅଛି ।

ଯଦି ସଦସ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ ଭାରତ କିପରି ଡାଏଲଗେଟ ପାର୍ଟନର ହେଲା ? ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ଉଦାରୀକରଣ ଏବଂ 'ଲୁକ୍ ଇଷ୍ଟ' ନୀତି ସହିତ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଭାରତ ୧୯୯୨ରେ ଆସିଆନର କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଆଲୋଚନା ଭାଗିଦାର ହେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୯୫ ରେ ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡାଏଲଗେଟ ଅଂଶୀଦାର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୨ ପରଠାରୁ,ଦୁହେଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏକ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ୨୦୦୫ରେ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ।

୨୦୧୦ରେ, ସାମଗ୍ରୀ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ଏକ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା । ୨୦୧୪ରେ ମୋଦି ସରକାର ଲୁକ୍ ଇଷ୍ଟକୁ ଆକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ ନୀତିରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୨୨ରେ, ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ରଣନୀତିକ ଭାଗିଦାରୀରେ ଉନ୍ନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏଜେଣ୍ଡାରେ କ'ଣ ? ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଆଲୋଚନାରେ ଆସିଆନ୍ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିର ସମୀକ୍ଷା କରାଯିବ ଏବଂ ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ । ନିମନ୍ତ୍ରିତ ନେତାଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାର୍କୋସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ରାତ୍ରୀ ଭୋଜନରେ ମୋଦି ମଧ୍ୟ ଯୋଗ ଦେବେ। ଚଳିତ ବର୍ଷର ଆସିଆନ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀର ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉଛି ଭବିଷ୍ୟତକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବା ।

ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ମଞ୍ଚ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ? ଆସିଆନ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସହଯୋଗୀ ମଧ୍ୟରେ ଗଣନା କରାଯାଏ । ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମାର ସମୀକ୍ଷା ଆଶା କରୁଛି ଯେ, ଭାରତ ଏହାର ବାଣିଜ୍ୟ ନିଅଣ୍ଟ ହ୍ରାସ କରିବ ଏବଂ ଏହାର ସାମଗ୍ରୀର ପ୍ରବେଶରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ୍ ସାଗର ପରି ବିବାଦୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ନାଭିଗେସନର ସ୍ୱାଧୀନତା ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ରଣନୀତିକ ପ୍ରାଥମିକତା, କାରଣ ଏହାର ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ । ଆୟୋଜକ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ସହିତ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ନିକଟ ଅତୀତରେ ମଜବୁତ ହୋଇଛି । ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୯ ରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଗତବର୍ଷ ମାର୍କୋସ ତାଙ୍କର ୭୫ ତମ ଜନ୍ମଦିନ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସିଥିଲେ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମୋଦୀ ୨୦୧୭ରେ ଆସିଆନ-ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ପାଇଁ ମାନିଲା ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ।

source:prameya news


Related News